Pse Koloseu është i domosdoshëm kur vizitoni Romën

Ka monumente që i sheh në fotografi gjithë jetën dhe kur i sheh nga afër të duken më të vogla se ç'i imagjinoje. Koloseu është e kundërta: sado fotografi të kesh parë, kur del nga stacioni i metrosë dhe e gjen përballë, mbetesh pa fjalë. Ky është arsyeja e parë pse duhet ta shohësh.

Një histori gati dy mijëvjeçare

Amfiteatri Flavian, siç quhej në origjinë, filloi të ndërtohej nën perandorin Vespasian rreth vitit 70 dhe u përurua nga i biri, Titi, në vitin 80, me lojëra që zgjatën njëqind ditë. Për gati katër shekuj këtu u zhvilluan luftime gladiatorësh, gjueti me kafshë të egra dhe shfaqje për popullin e Romës, falas për spektatorët dhe të paguara nga perandori.

Rruga e lashtë me gurë pranë Koloseut, ku dikur ecnin procesionet e perandorëve.

Një kryevepër inxhinierike

Me rreth 189 metra gjatësi, 156 metra gjerësi dhe gati 50 metra lartësi, Koloseu mund të priste dhjetëra mijë spektatorë, sipas vlerësimeve rreth 50 mijë. Tetëdhjetë hyrje me numra lejonin që publiku të hynte dhe të dilte në pak minuta, një sistem që e përdorin edhe stadiumet e sotme. Mbi tribuna shtrihej «velarium», një tendë e madhe që mbronte publikun nga dielli.

Nën arenë ndodhej hipogeu, një labirint tunelesh, kafazesh dhe ashensorësh me litarë, ku prisnin gladiatorët dhe kafshët para se të dilnin papritur në skenë. Sot ky nivel nëntokësor mund të vizitohet me biletë të veçantë dhe është një nga përvojat më mbresëlënëse të Romës.

Një simbol i Romës dhe i botës

Pas rënies së Perandorisë, Koloseu u përdor si kështjellë, si vend banimi dhe madje si gurore: shumë nga gurët e tij përfunduan në pallatet dhe kishat e qytetit. Megjithatë, ai mbijetoi tërmeteve dhe shekujve, dhe sot është pjesë e Qendrës Historike të Romës në listën e UNESCO-s dhe një nga Shtatë Mrekullitë e Reja të Botës.

Forumi Romak, vetëm pak hapa nga Koloseu, me tempujt dhe kolonat e Romës antike.

Koloseu ka edhe një histori të veçantë fetare. Në shekullin XVIII Papa Benedikti XIV e shpalli vend të shenjtë në kujtim të martirëve të krishterë, dhe që atëherë, çdo të Premte të Madhe, Papa udhëheq këtu Udhën e Kryqit, një ceremoni që ndiqet nga mijëra besimtarë dhe transmetohet në gjithë botën.

Si ta vizitoni

Bileta e kombinuar përfshin Koloseun, Forumin Romak dhe Kodrën e Palatinit, ndaj ia vlen të planifikoni të paktën dy orë për të tre. Biletat rezervohen online me orar të caktuar dhe shpesh mbarojnë ditë më parë, sidomos në verë dhe në fundjavë. Në turin tonë njëditor guida e organizon këtë rezervim për ata që duan të hyjnë brenda.

Edhe nëse nuk hyni, një xhiro rreth Koloseut, pamja nga Via dei Fori Imperiali dhe një foto nga Kodra Oppio në perëndim të diellit mjaftojnë për ta kuptuar pse ky monument ka frymëzuar artistë, udhëtarë dhe regjisorë për shekuj me radhë. Siç thoshin pelegrinët e Mesjetës: për sa kohë qëndron Koloseu, do të qëndrojë edhe Roma.